Diyarbakır’ın zengin mutfak kültürünü tanıtmak amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında 48 Lezzet Noktası belirlendi. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından yürütülen proje, kentin geleneksel yemeklerini ve yerel işletmelerini öne çıkarıyor.

Festival kapsamında düzenlenen gastronomi programında şefler, gastronomi yazarları ve yemek kültürü araştırmacıları Diyarbakır mutfağını keşfetti. Programa BigChefs Kurucu Ortağı Gamze Cizreli ile Michelin Rehberi’nde yer alan Şef Mahir Nazlıcan ev sahipliği yaptı. Michelin Rehberi’nde yer alan Şef Ömür Akkor ve Şef Çiğdem Seferoğlu ile Michelin Dubai Rehberi’nde yer alan Şef Erşan Yılmaz’ın yanı sıra farklı şefler ve gastronomi yazarları da etkinliğe katıldı.

BigChefs Kurucu Ortağı Gamze Cizreli, Diyarbakır mutfağını çevre illerin mutfaklarından ayıran başlıca özelliklerden birinin ekşi kullanımı olduğunu belirtti. Tane sumağın suda bekletilmesiyle elde edilen sumak ekşisinin meftunelerden dolma ve salata soslarına kadar pek çok yemekte kullanıldığını aktaran Cizreli, vişne salçasının da kentin sıra dışı lezzetleri arasında bulunduğunu ifade etti.

Diyarbakır’a ilk kez gelenlere duvaklı pilav, patlıcan meftunesi ve cevizli burma kadayıfı öneren Cizreli, kentin mutfak kültürünün kebap ve ızgarayla sınırlı olmadığını, fırın yemeklerinin de önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı. Cizreli, Lezzet Noktası Projesi’nin az bilinen yöresel yemeklerin tanıtılmasına katkı sağlayacağını kaydetti.

Michelin Rehberi’nde yer alan Şef Mahir Nazlıcan ise kabak meftunesi, kaburga dolması ve ezme güveci öne çıkan lezzetler arasında gösterdi. Sumak ekşisi ve çiğ sarımsakla servis edilen kabak meftunesinin kendine özgü tadına dikkat çeken Nazlıcan, kaburga dolmasının Diyarbakır reyhanı ve Karacadağ pirinciyle hazırlandığını belirtti. Kuzu etiyle yapılan ezme güvecin de kentin geleneksel ev yemekleri arasında yer aldığını ifade etti.

Diyarbakır’da yöresel mutfağın yaşatılmasında kadın kooperatifleri de rol oynuyor. Hevsel Kadın Kooperatifi Başkanı Müzeyyen Kaya, 2024 yılında yedi kadınla başlayan çalışmalarının bugün 13 kadın çalışanla devam ettiğini, evlerinde ve ilçelerde üretim yapan kadınların da bu sürece katkı sunduğunu anlattı.

Kooperatifte meftune, mumbar, mantı, el açması gözleme ve reyhan şerbeti gibi yöresel tatlar hazırlanırken Karacadağ pirinci, bulgur çeşitleri ve yerel baharatlar da kullanılıyor. Kaya, Lezzet Noktası Projesi’nin işletmelerinin görünürlüğünü ve ziyaretçilerin güvenini artırdığını belirtti.

Diyarbakır Gastro İnovasyon Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Key Ma Kadın Kooperatifi de yöresel ürünlerin üretimiyle geleneksel yemekleri yaşatmayı hedefliyor. Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı Meryem Özdemir Ok, Diyarbakır çöreği, pekmezli şileki tatlısı ve farklı sebzelerle hazırlanan meftunelerin kentin öne çıkan tatları arasında bulunduğunu söyledi. Ok, sumak, vişne ve koruk ekşisinin Diyarbakır mutfağında önemli bir yeri olduğunu vurguladı.

Diyarbakır’ın bilinen lezzetlerinden ciğer ve burma kadayıf da gastronomi rotasının öne çıkan durakları arasında yer alıyor. Ciğerci Muharrem Usta’nın ikinci kuşak işletmecisi Kemal Tarhan, ailelerinin 1982’den bu yana Dağ Kapı bölgesinde hizmet verdiğini belirtti. Tarhan, ciğerin yanı sıra lahmacun, kadayıf ve kemikli etin de kentin öne çıkan lezzetleri arasında bulunduğunu ifade etti.

Kadayıfçı Hacı Levent’in üçüncü kuşak temsilcisi Murat Altunhan ise ailesinin 1960’lı yıllardan bu yana kadayıf ürettiğini ve geleneksel reçeteyi korumaya önem verdiklerini söyledi. Altunhan, kullanılan un, sade yağ ve kadayıfın çıtırlığının lezzeti belirleyen unsurlar arasında olduğunu kaydetti. Diyarbakır mutfağında sumağın önemli bir yere sahip olduğunu belirten Altunhan, patlıcan meftunesinin de ziyaretçilere önerilebilecek yöresel yemeklerden biri olduğunu dile getirdi.

Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında belirlenen 48 Lezzet Noktası, geleneksel ev yemeklerinden ciğere ve kadayıfa, kadın kooperatiflerinin üretiminden kuşaklardır sürdürülen ustalıklara kadar kentin gastronomi kültürünü farklı yönleriyle tanıtıyor. Lezzet Noktası Projesi ile yerel işletmelerin görünürlüğünün artırılması ve ziyaretçilerin Diyarbakır’ın yöresel tatlarını keşfetmesinin kolaylaştırılması hedefleniyor.